Safa ile Merve Arasında Say Yapmak
SAFA İLE MERVE ARASINDA SA ’Y YAPMAK
1- Daha sonra sa’y yerine çıkar, Safa’ya doğru yönelir. Safa’ya yaklaştığı vakit: “Şüphe yok ki, Safa ile Merve Allah’ın koyduğu nişanlardandır. Her kim Beytullah’ı hacceder veya umre yaparsa onları tavaf etmesinde kendisine bir günah yoktur.
Her kim gönüllü olarak bir hayır işlerse şüphesiz Allah kabul eder ve (yapılanı) hakkıyla bilir.’’ (Bakara 158) mealindeki ayeti okur ve ; “Ebdeu bima bedeallahu bih/Allah’ın başladığı ile ben de başlarım.’’ der. Safa Tepesi 2- Sonra Beyt’i görünceye kadar Safa tepesinin üzerine çı kar. Kıbleye yönelip Allah’ı tevhid ve tekbir eder.
O’na hamd eder (Nesai, İbni Mace) ve şöyle der: “Allahu ekber, Allahu ekber, Allahu ekber. La ilahe illallah vahdehu le şerike leh. Lehul mülkü ve lehül hamdu yuhyi ve yumiyt ve huve ala kulli şey’in kadir.
Le ilahe illallahu vahdehu le şerike leh. Enceze va’dehve nasara abdeh ve hezemel ahzabe vahdeh/ Allah en büyüktür, Allah en büyüktür, Allah en büyüktür. Allah’tan başka hak ilah yoktur.
O bir ve tektir. O’nun or tağı yoktur. Mülk yalnız O’nundur.
Hamd yalnızca O’nadır. Öldürür ve diriltir. O herşeye güç yetirendir.
O’ndan başka hak ilah yoktur. O bir ve tektir. O’nun ortağı yoktur.
O vaadini gerçekleştirdi, kulunu zafere eriştirdi. Tek başına bütün orduları bozguna uğrattı.’’ Ellerini kaldırarak yapabildiği kadarıyla dua eder. (Ebu Davud) Bu zikir ve duayı üç defa tekrarlayarak dünya ve ahiret hayırlarından istekte bulunarak dilediği duaları yapar. 3- Sonra Safa’dan iner, Merve’ye doğru yürümeye başlar. Birinci yeşil direğe ulaşınca erkek koşabilirse hızlıca koşar fakat kimseye rahatsızlık vermez.
İkinci yeşil direğe ulaşınca normal yürüyüşe geçer ve Merve’ye varıncaya kadar bu şekilde yürür. Merve’nin üzerine çıkar, Kıbleye yönelir, dua ederken ellerini kaldırır ve Safa üzerinde yaptıklarının/söylediklerinin bir benzerini yapar. Merve Tepesi 4- Sonra Safa’ya doğru gitmek üzere yürümeye başlar.
Birinci yeşil direk ile ikinci yeşil direk arasında hızlıca koşar. İkinci direği geçince Safa’ya kadar normal şekilde yürür. Safa’ya ulaşınca da ilk seferde yaptıklarını yapar.
Merve’de de aynı şeyleri yapar ve bu uygulamayı yedi şavt tamamlanıncaya kadar sürdürür. Safa’dan Merve’ye gidiş bir şavt, Merve’den Safa’ya dönüş bir şavttır. Safa’dan Merve’ye gidip gelmek iki şavttır tek şavt değildir.
Bazı umreci ve hacılar burayı karıştırmaktadırlar. Sa’y yaparken kişi istediği zikir ve duaları çokça yapar. Sa’y ettiği sırada , Rabbiğfir verham inneke entel eazzül ekram/ Rabbim, mağfiret ve merhamet buyur.
Şüphesiz sen en Aziz ve en kerim olansın.’’ diyebilir. Çünkü böyle bir dua İbni Ömer ve Abdullah bin Mesut’tan sabit olmuştur. (Beyhaki, Taberani) Sa’y yaparken hadesten ve pisliklerden temiz olması müstehaptır. Abdestsiz olarak sa’y yapması da yeterlidir.
Kadın için de aynı durum sözkonusudur. Eğer tavaftan sonra ay hali ya da lohusa olursa sa’yını yapar ve bu sa’y onun için yeterlidir. Çünkü taharet üzere olmak sa’yda şart değil müstehaptır. 5- Safa’dan başlayıp Merve’de bitirerek yedi şavtını tamamlayan kişi umre yapan ya da Temettu haccı yapan erkek ise başını traş eder.
Eğer kadın ise her bir örüğünden parmak ucu kadar kısaltır. Şayet hac zamanı yakınsa ve umreyle haccın arası saç uzamayacak kadar kısa ise erkek için daha faziletli olan saçlarını kısaltmaktır. Böylece hacda başının geri kalan bölümlerini traş eder.
Çünkü Peygamber sav ashabıyla birlikte Zilhiccenin dördüncü günü Mekke’ye geldiği vakit beraberinde hediye kurbanlığı getirmeyenle re saçlarını kısaltıp ihramdan çıkmalarını emretmiş, traş olmalarını emretmemiştir. Kesilen saçların sayısınca ve ağırlığınca sevabı var ve bu sevabı kaçırmamak gerekir. Resululah sav bütün umrelerinde ve haccında saçlarını kazıtmıştır ve kısaltanlara şu şekilde rahmet okumuştur: “Allah’ım saçını (kazıtarak) tıraş edenlere rahmet et! diye dua etti.
Sahabiler: Ey Allah’ın Rasulü! Kısaltanlara da (Allah’ın rahmetini dile) dediler. Allah’ım saçını tıraş edenlere rahmet et, diye dua etti.
Sahabiler: Ey Allah’ın Resulü! kısaltanlara da, dediler. Allah’ım saçını tıraş edenlere rahmet et diye, dua etti. Sahabiler: Ey Allah’ın Resulü!
Kısaltanlara da, dediler. (Bunun üzerine Resulullah sav) Saçlarını kısaltanlara da Allah rahmet eylesin, buyurdu.’’ (Buhari, Müslim) Saçların kısaltılması esnasında başın her tarafından kısaltmak gerekir. Bir kısmını kısaltmak yetmediği gibi bir kısmını kesmek te yetmez. Kadın için ise sadece saçları kısaltmak meşru kılınmıştır.
Ama parmak ucu miktarından fazlasını kesmez. İhramlı olan kimsenin umresi, bu hususları yaptıktan sonra tamamlanmış olur ve ihram sebebiyle kendisine haram olan her şey artık helal olur. Ancak Kıran ya da İfrad haccı yapan ve Haremin dışından hediye kurbanlıklarını getiren bir kişi ise kurban bayramı birinci günü birinci tehallülden sonra; hac ve umrede ihramdan çıkıncaya kadar ihramlı kalmaya devam eder.
Eğer kıran ya da ifrad haccı yapan kimsenin beraberinde hediye kurbanı yoksa onun için efdal olan umre yapması ve temettu haccı yapan kimsenin yaptıklarını yapmasıdır. Çünkü Peygamber sav ta vafının sonunda Merve üzerinde şöyle demiştir: “ Eğer ben geride bıraktıklarımı gelecekte yapmak durumunda kalırsam hediye kur banlıklarımı beraberimde getirmem ve yaptığımı umre olarak yaparım. Binaenaleyh sizden beraberinde hediye kurbanı bulunmayan kimse ihramdan çıksın ve bu yaptığını umre olarak yapsın’’ (Buhari, Müslim) Kadın, umre için ihrama girdikten sonra ve Beyt’i tavaf etmeden önce ay hali ya da lohusa olur da Tevriye gününe kadar temizlenmeyecek olursa bulunduğu yerde hac niyetiyle ihrama girer ve böylelikle hac ile umreyi birlikte (Kıran haccı) yapmış sayılır.
Hacıların yaptığını yapar ancak temizlenip gusledinceye kadar Beyt’i tavaf etmez. Çünkü Peygamber sav ay hali olan hz. Aişe ra’ya şöyle demiştir: “Hacıların yaptıklarını sen de yap ancak temizleninceye kadar Beyt’i tavaf etme.’’ (Buhari, Müslim) Kadın temizlenince Beyt’i bir kez tavaf eder, Safa ile Merve arasında sa’y yapar.
Bu tek tavaf ve sa’y onun hem haccı hem de umresi